ವಿಶ್ವವಿಖ್ಯಾತ ಮೈಸೂರು ದಸರಾ ಮಹೋತ್ಸವದ ವಿಜಯದಶಮಿಯಂದು ತಾಯಿ ಚಾಮುಂಡೇಶ್ವರಿಯ ಉತ್ಸವ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಚಿನ್ನದ ಅಂಬಾರಿಯಲ್ಲಿರಿಸಿ ಮೆರವಣಿಗೆ ಹೊರಡಿಸುವಾಗ ಅಥವಾ ಪೂಜೆ ನೆರವೇರಿಸುವಾಗ ದಿಢೀರನೇ ತುಂತುರು ಮಳೆಯಾಗುವುದು ಮೈಸೂರು ದಸರಾದ ಸುದೀರ್ಘ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಿಶೇಷ ಹಾಗೂ ರೋಚಕ ಸಂಗತಿಯಾಗಿದೆ. ಈ ವಿದ್ಯಾಮಾನದ ಹಿಂದೆ ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆಗಳ ಜೊತೆಗೆ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಹವಾಮಾನದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆಯೂ ಇದೆ ಎಂದು ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಮತ್ತು ತಜ್ಞರು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುತ್ತಾರೆ.ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆ ಹಾಗೂ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವಿವರಣೆಗಳು:
ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆ ಹಾಗೂ ಶುಭ ಶಕುನ: ನವರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ರೌದ್ರಾವತಾರ ತಾಳಿದ್ದ ಚಾಮುಂಡೇಶ್ವರಿ ದೇವಿಯ ಉಗ್ರತೆಯನ್ನು ಶಾಂತಗೊಳಿಸಲು ಹಾಗೂ ಧರೆಗೆ ಸಮೃದ್ಧಿ ತರಲು ವರುಣದೇವನು ಜಲತರ್ಪಣ ಎರೆಯುತ್ತಾನೆ ಎಂಬ ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆಯಿದೆ. ಇದನ್ನು ಮೈಸೂರಿನ ಜನತೆ ‘ಶುಭ ಶಕುನ’ ಎಂದೇ ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಹವಾಮಾನ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ: ದಸರಾ ನಡೆಯುವ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ತಿಂಗಳು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಈಶಾನ್ಯ ಮಾನ್ಸೂನ್ (ಹಿಂಗಾರು ಮಳೆ) ಆರಂಭವಾಗುವ ಸಮಯವಾಗಿದೆ. ಚಾಮುಂಡಿ ಬೆಟ್ಟದ ತಪ್ಪಲಿನಲ್ಲಿರುವ ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ತಾಪಮಾನ ಏರಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ ಸಂಜೆ 4 ರಿಂದ 6 ಗಂಟೆಯ ಸುಮಾರಿಗೆ ಸಾಂದ್ರೀಕರಣಗೊಂಡು ತುಂತುರು ಮಳೆಯಾಗುವುದು ನೈಸರ್ಗಿಕ ನಿಯಮವಾಗಿದೆ.
ಐತಿಹಾಸಿಕ ಉಲ್ಲೇಖ: ವಿಜಯನಗರ ಅರಸರ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ದಸರಾ ಜಂಬೂಸವಾರಿಯ ದಿನದಂದು ಮಳೆಯಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಎಂದು ಬಾರ್ಬೋಸಾ ಹಾಗೂ ನ್ಯೂನಿಜ್‌ರಂತಹ ವಿದೇಶಿ ಪ್ರವಾಸಿಗರ ಬರವಣಿಗೆಗಳಲ್ಲೂ ಉಲ್ಲೇಖವಿದೆ ಎಂದು ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ತಿಳಿಸುತ್ತಾರೆ.
