ಕೆಡ್ಡಸ (Keddasa): ಭೂಮಿ ತಾಯಿಯ ಆರಾಧನೆತುಳುನಾಡಿನ (ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ, ಉಡುಪಿ ಮತ್ತು ಕಾಸರಗೋಡು) ಜನಜೀವನದಲ್ಲಿ ‘ಕೆಡ್ಡಸ’ ಅಥವಾ ‘ಭೂಮಿ ಹುಣ್ಣಿಮೆ’ಗೆ ಬಹಳ ವಿಶೇಷವಾದ ಸ್ಥಾನವಿದೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಒಂದು ಹಬ್ಬವಲ್ಲ, ಪ್ರಕೃತಿ ಮತ್ತು ಕೃಷಿಯ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಸಾರುವ ಆಚರಣೆ.ತುಳು ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ಪ್ರಕಾರ ‘ಪೊನ್ನಿ’ (ಮಾಘ) ತಿಲದಲ್ಲಿ ಈ ಹಬ್ಬ ಬರುತ್ತದೆ (ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಫೆಬ್ರವರಿ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ). ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಭೂಮಿ ತಾಯಿ ಋತುಮತಿಯಾಗುತ್ತಾಳೆ ಎಂಬುದು ಇಲ್ಲಿನ ಜನರ ನಂಬಿಕೆ.ಸ್ತ್ರೀ ಋತುಮತಿಯಾದ ನಂತರ ಹೇಗೆ ಮಗು ಪಡೆಯಲು ಸಶಕ್ತಳಾಗುತ್ತಾಳೋ, ಹಾಗೆಯೇ ಭೂಮಿಯು ಕೂಡ ಮುಂದಿನ ಮಳೆಗಾಲದ ಕೃಷಿಗೆ ಮತ್ತು ಬೆಳೆಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸಲು ಈ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸಜ್ಜಾಗುತ್ತಾಳೆ ಎನ್ನುವುದು ಇದರ ಆಶಯ. ಇದೊಂದು ಫಲವತ್ತತೆಯ (Fertility) ಸಂಕೇತ.ಕೆಡ್ಡಸವನ್ನು ಒಟ್ಟು ಮೂರು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಗೆ ನೋವು ಮಾಡಬಾರದು ಎಂಬ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ನಿಯಮವಿದೆ.ಮೂರು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ರೈತರು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಉಳುವಂತಿಲ್ಲ (No ploughing). ಗುದ್ದಲಿ, ಪಿಕಾಸಿ ಬಳಸಿ ನೆಲ ಅಗೆಯುವಂತಿಲ್ಲ. ಮರ ಗಿಡಗಳನ್ನು ಕಡಿಯುವಂತಿಲ್ಲ. ಭೂಮಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಿಂದೆ, ಈ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ಕೆಲಸವಿಲ್ಲದ ಕಾರಣ ಪುರುಷರು ಕಾಡಿಗೆ ಬೇಟೆಗೆ ಹೋಗುವ ಪದ್ಧತಿ ಇತ್ತು. ಇದನ್ನು ‘ಕೆಡ್ಡಸದ ಬೇಟೆ’ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. (ಈಗ ಪ್ರಾಣಿ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾನೂನುಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಇದು ನಿಷೇಧಿತವಾಗಿದೆ).ಹಬ್ಬದ ಕೊನೆಯ ದಿನ (ಮೂರನೇ ದಿನ) ಭೂಮಿ ತಾಯಿಗೆ ಶುದ್ಧಿ ಕಾರ್ಯ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮನೆಯ ಹಿರಿಯ ಮುತ್ತೈದೆಯರು ಅಥವಾ ಸ್ತ್ರೀಯರು ತುಳಸಿ ಕಟ್ಟೆಯ ಹತ್ತಿರ ಅಥವಾ ತೋಟದ ಒಂದು ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಸಾರಿಸಿ ರಂಗೋಲಿ ಹಾಕುತ್ತಾರೆ.ಅಲ್ಲಿ ಅರಿಶಿನ, ಕುಂಕುಮ, ಮತ್ತು ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು (Coconut Oil) ಭೂಮಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸುತ್ತಾರೆ. ಭೂಮಿ ತಾಯಿ ಎದ್ದು ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ಶುದ್ಧಳಾಗಲಿ ಎಂಬ ಭಾವನೆಯಿಂದ ಸೀಗೆಕಾಯಿ ಪುಡಿ ಕೂಡ ಇಡುವ ಪದ್ಧತಿ ಕೆಲವು ಕಡೆ ಇದೆ.ಕೆಡ್ಡಸ ಹಬ್ಬದ ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆ ಎಂದರೆ ‘ಕುಡು-ಅರಿ’ (ಹುರುಳಿ ಕಾಳು ಮತ್ತು ಅಕ್ಕಿ). ಹುರುಳಿ ಕಾಳು (Horse gram) ಮತ್ತು ಅಕ್ಕಿಯನ್ನು ಹುರಿದು, ಅದಕ್ಕೆ ಬೆಲ್ಲ, ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ ತುರಿ ಸೇರಿಸಿ ಒಂದು ಮಿಶ್ರಣವನ್ನು ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಇದನ್ನು ಬಾಳೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಹಾಕಿ ಮೊದಲು ಭೂಮಿ ತಾಯಿಗೆ ನೈವೇದ್ಯ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಮನೆಯವರೆಲ್ಲರೂ ಪ್ರಸಾದದಂತೆ ಹಂಚಿಕೊಂಡು ತಿನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಹುರುಳಿ ಕಾಳು ದೇಹಕ್ಕೆ ಉಷ್ಣತೆಯನ್ನು (Heat) ನೀಡುತ್ತದೆ. ಚಳಿಗಾಲ ಮುಗಿಯುವ ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇದು ದೇಹಕ್ಕೆ ಒಳ್ಳೆಯದು.ಈ ಹಬ್ಬ ಮುಗಿದ ನಂತರವೇ ತುಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ ರೈತರು ಆ ವರ್ಷದ ಕೃಷಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು (ಗದ್ದೆ ಉಳುವಿಕೆ, ಗೊಬ್ಬರ ಹಾಕುವುದು) ಆರಂಭಿಸುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ದೈವವೆಂದು ಆರಾಧಿಸುವ ತುಳು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಗೆ ‘ಕೆಡ್ಡಸ’ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ.