National Space Day: ಆಗಸ್ಟ್ 23ರಂದು ಚಂದ್ರನ ಮೇಲಿಳಿದ 4ನೇ ದೇಶ ಭಾರತವಾಯಿತು. ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿ ಅವರು ಈ ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಿನವನ್ನು ‘ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ದಿನ’ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದ್ದರು.

National Space Day 2025: ಭಾರತ ಇಂದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ದಿನಾಚರಿಸುತ್ತಿದೆ. 2023ರ ಆಗಸ್ಟ್​ 23ರಂದು ಭಾರತ ಚಂದ್ರನ ಮೇಲೆ ಇಳಿದ ನಾಲ್ಕನೇ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಧ್ರುವ ಪ್ರದೇಶ ತಲುಪಿದ ಜಗತ್ತಿನ ಮೊಟ್ಟ ಮೊದಲ ದೇಶವಾಯಿತು. ಈ ಮಹತ್ವದ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಲು ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರು ಆಗಸ್ಟ್ 23 ಅನ್ನು ‘ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ದಿನ’ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದ್ದರು. ಇಂದು ದೇಶ ಎರಡನೇ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ದಿನ ಆಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಇಲಾಖೆ ದೇಶಾದ್ಯಂತ ವಿವಿಧ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಹಮ್ಮಿಕೊಂಡಿದೆ.2014ರಿಂದ 2025ರ ನಡುವೆ ಇಸ್ರೋ 58 ಉಡಾವಣಾ ವಾಹನ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದೆ. ಇದು 2014ಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲು 42 ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಶೇ.38ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚು. ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ದೇಶದಲ್ಲಿ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಕಳೆದ 11 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಕೈಗೊಂಡ ನೀತಿ ಸುಧಾರಣೆಗಳಿಂದಾಗಿ ದೇಶ 21ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವದ ಪ್ರಮುಖ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಆಟಗಾರನಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದೆ.

ಭಾರತ ನಕ್ಷತ್ರಗಳನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡು ವೇಗವಾಗಿ ಹಾರುತ್ತಿದೆ. ಅದರ ಹಿಂದೆ ಅವಿರತ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಿವೆ. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಭಾರತೀಯನೂ ಇದನ್ನು ಕೇವಲ ಸಂಶೋಧನಾ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸದೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಧ್ಯೇಯವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವುದರಿಂದ ಜನರ ಗ್ರಹಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪರಿವರ್ತನೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ದಿನದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ದೇಶದ ಉನ್ನತ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಯತ್ನಗಳ ಒಂದು ಪಕ್ಷಿನೋಟ ಇಲ್ಲಿದೆ.ಜಾಗತಿಕ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಪರಿಶೋಧನಾ ಸಮ್ಮೇಳನ-2025ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿ, “ಭಾರತದ ರಾಕೆಟ್‌ಗಳು ಪೇಲೋಡ್‌ಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ 1.4 ಶತಕೋಟಿ ಭಾರತೀಯರ ಕನಸುಗಳನ್ನೂ ಸಹ ಹೊತ್ತೊಯ್ಯುತ್ತವೆ. ಭಾರತದ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಪ್ರಯಾಣ ಇತರರೊಂದಿಗೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುವ ಬಗ್ಗೆ ಅಲ್ಲ, ಇದು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಎತ್ತರ ತಲುಪುವ ಬಗ್ಗೆ. ಮಾನವೀಯತೆಯ ಪ್ರಯೋಜನಕ್ಕಾಗಿ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶವನ್ನು ಅನ್ವೇಷಿಸುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ಗುರಿಯನ್ನು ನಾವು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇವೆ” ಎಂದಿದ್ದರು.

ಮಂಗಳಯಾನ ಯೋಜನೆ: ಭಾರತ ಮೊದಲ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲೇ ಮಂಗಳನ ಅಂಗಳ ತಲುಪಿ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿತು. ಮಂಗಳಯಾನ ಮಿಷನ್ ಇದುವರೆಗಿನ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ವೆಚ್ಚದ ‘ಅಂತರ್‌ಗ್ರಹ ಮಿಷನ್’ ಎಂದೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದಿದೆ. ಕೇವಲ 74 ಮಿಲಿಯನ್ ಅಮೆರಿಕನ್ ಡಾಲರ್​ ಬಜೆಟ್​ನಲ್ಲಿ ಈ ಮಿಷನ್​ ಯಶಸ್ಸು ಕಂಡಿತು. ಇದು ಭಾರತದ ‘ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಮತ್ತು ನಾವೀನ್ಯತೆ ಪರಾಕ್ರಮ’ದ ಸಂಕೇತವಾಯಿತು.

ವಿದೇಶಿ ಉಪಗ್ರಹಗಳ ಉಡಾವಣೆ: ಕಳೆದ ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಜನವರಿ 2015ರಿಂದ ಡಿಸೆಂಬರ್ 2024 ರವರೆಗೆ ಇಸ್ರೋದ PSLV, LVM3 ಮತ್ತು SSLV ಉಡಾವಣಾ ವಾಹನಗಳಿಂದ ಒಟ್ಟು 398 ವಿದೇಶಿ ಉಪಗ್ರಹಗಳನ್ನು ವಾಣಿಜ್ಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಉಡಾಯಿಸಲಾಗಿದೆ. 2014ರ ಮೊದಲು 35 ಉಪಗ್ರಹಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಇದು ಶೇ.1000ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು.

ಉಡಾವಣೆಯಾದ 34 ದೇಶಗಳ ಉಪಗ್ರಹಗಳು: 2014ರಿಂದ ಭಾರತ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ದೇಶಗಳ ಉಪಗ್ರಹಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ 34 ದೇಶಗಳ ಉಪಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಉಡಾಯಿಸಿದೆ.

ಉಡಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವದಾಖಲೆ: 2017 ಫೆಬ್ರವರಿ 15ರಂದು ಇಸ್ರೋ ಒಂದೇ ಮಿಷನ್​ನಲ್ಲಿ 104 ಉಪಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಉಡಾವಣೆ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ವಿಶ್ವದಾಖಲೆ ಸೃಷ್ಟಿಸಿತು. ಈ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಯಾವ ದೇಶದಿಂದಲೂ ಮುರಿಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಲ್ಲ.

ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಸೌರ ಮಿಷನ್ ಆದಿತ್ಯ L-1: ಆದಿತ್ಯ L-1 ಅನ್ನು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2023ರಲ್ಲಿ ಇಸ್ರೋ ಉಡಾವಣೆ ಮಾಡಿತು. ಭೂಮಿಯಿಂದ ಸುಮಾರು 1.5 ಮಿಲಿಯನ್ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಸೂರ್ಯ-ಭೂಮಿಯ ಲಗ್ರಾಂಜಿಯನ್ ಪಾಯಿಂಟ್ 1 (L1) ಸುತ್ತಲಿನ ಕಕ್ಷೆಯಿಂದ ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಯೋಜನೆ ಹೊಂದಿದೆ. ಫೆಬ್ರವರಿ 2025ರಲ್ಲಿ ಆದಿತ್ಯ-L1 ನಲ್ಲಿರುವ ಸೋಲಾರ್​ ಅಲ್ಟ್ರಾವೈಲೆಟ್​​ ಇಮೇಜಿಂಗ್ ಟೆಲಿಸ್ಕೋಪ್​ (SUIT) ಕೆಳ ಸೌರ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ, ಅಂದರೆ ದ್ಯುತಿಗೋಳ ಮತ್ತು ವರ್ಣತಂತುವಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಬಲವಾದ ಸೂರ್ಯನ ತೀವ್ರವಾದ ಬೆಂಕಿಯ ‘ಕರ್ನಲ್’ನ ಅಭೂತಪೂರ್ವ ದೃಶ್ಯ ಸೆರೆಹಿಡಿಯಿತು.

(ASAT ಪರೀಕ್ಷೆ) ಮಿಷನ್ ಶಕ್ತಿ: ಮಿಷನ್ ಶಕ್ತಿಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ASAT ಪರೀಕ್ಷೆಯೊಂದಿಗೆ ಭಾರತವು ಕೆಳ ಭೂಮಿಯ ಕಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಶತ್ರು ಉಪಗ್ರಹಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿತು. ಈಗ ಕೇವಲ ನಾಲ್ಕು ದೇಶಗಳು (ಯುಎಸ್ಎ, ರಷ್ಯಾ, ಚೀನಾ ಮತ್ತು ಭಾರತ) ಈ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಜನವರಿ 2025ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸ್ಪಾಡೆಕ್ಸ್ ಮಿಷನ್ ಭಾರತವನ್ನು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಡಾಕಿಂಗ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಿರುವ ನಾಲ್ಕನೇ ದೇಶವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿತು. 2015 ರಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿ ಆಸ್ಟ್ರೋಸ್ಯಾಟ್ ಉಡಾವಣೆಯ ದತ್ತಾಂಶವು 400ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಶೋಧನಾ ಪ್ರಬಂಧಗಳು ಮತ್ತು 30 ಪ್ರಬಂಧಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಭಾರತವು 61 ದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಐದು ಬಹುಪಕ್ಷೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಹಕಾರ ದಾಖಲೆಗಳಿಗೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದೆ.

‘NISAR’ ಉಡಾವಣೆ: ಇಸ್ರೋ 2025 ಜುಲೈ 30ರಂದು ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಶ್ರೀಹರಿಕೋಟಾದ ಸತೀಶ್ ಧವನ್ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ ನಾಸಾ-ಇಸ್ರೋ ಸಿಂಥೆಟಿಕ್ ಅಪರ್ಚರ್ ರಾಡಾರ್ (NISAR) ಅನ್ನು ಉಡಾವಣೆ ಮಾಡಿತು. 2392 ಕೆಜಿ ತೂಕವಿರುವ ಇದು ಒಂದೇ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಡ್ಯುಯಲ್-ಫ್ರೀಕ್ವೆನ್ಸಿ ಸಿಂಥೆಟಿಕ್ ಅಪರ್ಚರ್ ರಾಡಾರ್ (NASAದ L-ಬ್ಯಾಂಡ್ ಮತ್ತು ISROದ S-ಬ್ಯಾಂಡ್) ಅನ್ನು ಸಾಗಿಸುವ ವಿಶ್ವದ ಮೊದಲ ಭೂ ವೀಕ್ಷಣಾ ಉಪಗ್ರಹವಾಗಿದೆ. ಇದು ಭೂಮಿಯ ಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಮಂಜುಗಡ್ಡೆಯ ಮೇಲ್ಮೈಗಳ ಹೆಚ್ಚಿನ ರೆಸಲ್ಯೂಶನ್, ಎಲ್ಲಾ-ಹವಾಮಾನ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಮಿಷನ್ 5 ವರ್ಷಗಳ ಜೀವಿತಾವಧಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಅಂದಾಜು 1.5 ಬಿಲಿಯನ್‌ ಡಾಲರ್​ಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ವೆಚ್ಚ ಹೊಂದಿದೆ.

ಭವಿಷ್ಯದ ಮಿಷನ್​ಗಳು: ಜೂನ್ 26ರಂದು, ಮಿಷನ್ ಆಕ್ಸಿಯಮ್ 4ರೊಂದಿಗೆ ಭಾರತದ ಗ್ರೂಪ್ ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಶುಭಾಂಶು ಶುಕ್ಲಾ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶಕ್ಕೆ ಕಾಲಿಟ್ಟ ಎರಡನೇ ಭಾರತೀಯ ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನಿಲ್ದಾಣಕ್ಕೆ ಕಾಲಿಟ್ಟ ಮೊದಲ ಭಾರತೀಯರಾದರು. 41 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ವಿಂಗ್ ಕಮಾಂಡರ್ ರಾಕೇಶ್ ಶರ್ಮಾ ರಷ್ಯಾದ ಸೋಯುಜ್ ಟಿ -11ನೊಂದಿಗೆ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶಕ್ಕೆ ಕಾಲಿಟ್ಟಿದ್ದರು.

ಗುರಿ-1: 2028ರ ವೇಳೆಗೆ ಭಾರತೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನಿಲ್ದಾಣದ ಮೊದಲ ಮಾಡ್ಯೂಲ್ ಉಡಾವಣೆ

ಗುರಿ-2: 2035ರ ವೇಳೆಗೆ ಪೂರ್ಣ ಭಾರತೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನಿಲ್ದಾಣ ಸ್ಥಾಪನೆ.

ಗುರಿ-3: 2040ರ ವೇಳೆಗೆ ಭಾರತವು ಸಿಬ್ಬಂದಿಯೊಂದಿಗೆ ಚಂದ್ರನ ಮೇಲೆ ಇಳಿಯಲು ಸಿದ್ಧತೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದೆ.

40 ಅಂತಸ್ತಿನ ಎತ್ತರದ ರಾಕೆಟ್‌: 40 ಅಂತಸ್ತಿನ ಎತ್ತರದ ರಾಕೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ 75 ಟನ್ ತೂಕದ ಉಪಗ್ರಹವನ್ನು ಉಡಾವಣೆ ಮಾಡಲು ಇಸ್ರೋ ಯೋಜಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಅಧ್ಯಕ್ಷ ವಿ.ನಾರಾಯಣನ್ ಆಗಸ್ಟ್ 19ರಂದು ಹೇಳಿದರು. ಭಾರತದ ಮೊದಲ ರಾಕೆಟ್ ಲಾಂಚರ್ 17 ಟನ್ ತೂಕದ್ದಾಗಿದ್ದು, 35 ಕೆ.ಜಿ ಪೇಲೋಡ್ ಅನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಭೂಮಿಯ ಕಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಇರಿಸಬಹುದು ಎಂದು ನಾರಾಯಣನ್ ಹೇಳಿದರು.

ಮಾನವಸಹಿತ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಮಿಷನ್ ಗಗನಯಾನ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ಥಳೀಯ ಮಾನವಸಹಿತ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಮಿಷನ್ ಗಗನಯಾನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು 20,193 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗಳ ಹಣಕಾಸಿನ ವೆಚ್ಚದೊಂದಿಗೆ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಇದರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಗಗನಯಾತ್ರಿಗಳನ್ನು ಭೂಮಿಯ ಕೆಳ ಕಕ್ಷೆಗೆ ಕಳುಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಗಗನಯಾನ ಮಿಷನ್ ಮತ್ತಷ್ಟು ಮುಂದುವರಿದ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳಿಗೆ ಅಡಿಪಾಯ ಹಾಕಲಿದೆ. ಇದರ ನಂತರ ಭಾರತವು 2035ರ ವೇಳೆಗೆ ತನ್ನ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಸಿದ್ಧತೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದೆ.

ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಯಶಸ್ಸಿನ ಈ ಕಥೆಯು ರಾಕೆಟ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಉಪಗ್ರಹಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. ಆದರೆ ಜನರ ಜೀವನದಲ್ಲಿನ ಬದಲಾವಣೆಗಳ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಇದೆ. ದೂರದ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ಮಾಡುವ ರೈತರಿಂದ ಹಿಡಿದು ಡಿಜಿಟಲ್ ಶಿಕ್ಷಣದ ಲಾಭ ಪಡೆಯುವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳವರೆಗೆ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು ಈಗ ಜನರ ಜೀವನದ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಭಾರತದ ನಿರಂತರ ಯಶಸ್ಸುಗಳು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ವಲಯವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳಿಸಿವೆ.