ಮೈಸೂರು: ಈ ಬಾರಿಯ ದಸರಾ ಭದ್ರತಾ ಲೋಪದ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ ಮೈಸೂರು ಅಂಬಾವಿಲಾಸ ಅರಮನೆಯ ಅಸಲಿ ಮಾಲೀಕರು ಯಾರು ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಮತ್ತೆ ಜೋರಾಗಿದ್ದು, ರಾಜವಂಶಸ್ಥರು ಹಾಗೂ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ನಡುವಿನ ದಶಕಗಳ ಕಾನೂನು ಸಮರ ಮುನ್ನೆಲೆಗೆ ಬಂದಿದೆ.
ಅರಮನೆ ಯಾರದ್ದು?
ಅಸಲಿ ವಿವಾದವೇನು?
1950 ರ ಒಪ್ಪಂದ: ಭಾರತ ಒಕ್ಕೂಟಕ್ಕೆ ಮೈಸೂರು ಸಂಸ್ಥಾನ ಸೇರಿದಾಗ ಅರಮನೆಯನ್ನು ಮಹಾರಾಜರ ‘ಖಾಸಗಿ ಆಸ್ತಿ’ ಎಂದು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ಇದನ್ನೇ ರಾಜಮನೆತನ ಪ್ರಮುಖ ಅಸ್ತ್ರವಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಿದೆ.
1998 ರ ಕಾಯ್ದೆ: 1998 ರಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರ ಕಾಯ್ದೆಯೊಂದನ್ನು ತಂದು ಕೇವಲ 32 ಕೋಟಿ ರೂ. ಪರಿಹಾರ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿ ಅರಮನೆಯನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆಸ್ತಿಯಾಗಿ ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಮುಂದಾಯಿತು. ಈ ಕಾಯ್ದೆಯ ಸಿಂಧುತ್ವ ಈಗ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿದೆ.
ಅಂಬಾರಿಗೆ 50 ಲಕ್ಷ ರೂ.ಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಗೌರವಧನ: ದಸರಾ ಜಂಬೂಸವಾರಿಗೆ ಬಳಸುವ 750 ಕೆಜಿ ತೂಕದ ಚಿನ್ನದ ಅಂಬಾರಿ ರಾಜಮನೆತನದ ಖಾಸಗಿ ಸ್ವತ್ತು. ಇದನ್ನು ಬಳಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಸರ್ಕಾರ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಬರೋಬ್ಬರಿ 50 ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿಗೂ ಅಧಿಕ ಗೌರವಧನ (ರಾಯಲ್ಟಿ) ನೀಡುತ್ತದೆ.
ಯಾರ ಬಳಿ ಏನಿದೆ?
ಪ್ರಸ್ತುತ ಪ್ರವಾಸಿಗರ ಟಿಕೆಟ್ ಆದಾಯ ಹಾಗೂ ಭದ್ರತೆ ಸರ್ಕಾರದ ‘ಅರಮನೆ ಮಂಡಳಿ’ ಸುಪರ್ದಿಯಲ್ಲಿದ್ದರೆ, ಅರಮನೆಯ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವಸತಿ ಭಾಗ, ರತ್ನಸಿಂಹಾಸನ ಹಾಗೂ ಚಿನ್ನದ ಅಂಬಾರಿ ರಾಜಮನೆತನದ ಹಕ್ಕಿನಲ್ಲಿದೆ.
